2. Άλλο ένα κατόρθωμα του Χριστιανισμού!!!

Το είδα στο Indymedia: Η Ναζανίν καταδικάστηκε από δικαστήριο τού Ιράν σε θάνατο διά απαγχονισμού. Η Ναζανίν (17 χρονών)καθώς έκανε βόλτα στό πάρκο Καράτζ, σε προάστιο τής Τεχεράνης μαζί με την ανιψιά της αναγκάστηκε να μαχαιρώσει και, παρά την θέλησή της, να σκοτώσει έναν από τούς τρεις άγνωστους άνδρες πού τούς επιτέθηκαν και προσπάθησαν να την βιάσουν.
Όπως περιέγραψε στο δικαστήριο http://www.enet.gr/online/online_fpage_text/dt=23.05.2006,id=24722972 οι τρεις άνδρες αφού τις έριξαν στο χώμα, τις έγδυσαν και προσπάθησαν να τις βιάσουν. Και κλαίγοντας, συνέχισε "έβγαλα ένα σουγιά πού έχω πάντα στην τσάντα μου και άρχισα να μαχαιρώνω τον ένα στο στήθος. Δεν είχα σκοπό να τον σκοτώσω. Μόνο να φύγει από πάνω μου ήθελα. Μόνο αυτό".
Το ιρανικό δικαστήριο δεν δέχτηκε ότι ο πιθανός βιασμός έθεσε σε κίνδυνο την ζωή τής Ναζανίν. Οι δράστες δεν πρόλαβαν να την βιάσουν. Εάν είχε γίνει αυτό ("εάν τούς είχατε αφήσει...", ακούστηκε προκλητικά στο δικαστήριο),τότε η ποινή τής κοπέλας, μπορεί και να μειωνόταν.
Η Διεθνής Αμνηστία επισημαίνει πώς αν η Ναζανίν επέτρεπε να την βιάσουν θα την καταδίκαζαν και πιθανώς να την πετροβολούσαν μέχρι θανάτου με την "κατηγορία" ότι έκανε έρωτα εκτός γάμου.
Χιλιάδες άνθρωποι απ΄ όλο τον κόσμο κάνουν έκκληση, μέσω ενός ψηφίσματος πού εστάλη στον γενικό γραμματέα τού ΟΗΕ, την ύπατη αρμοστή τού ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τον θρησκευτικό ηγέτη τής Ισλαμικής Δημοκρατίας τού Ιράν και τον υπουργό δικαιοσύνης τού Ιράν. Τό ψήφισμα κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και ζητεί την υπογραφή όλων μας.
Η ηλεκτρονική διεύθυνση είναι
http://www.petitiononline.com/Nazanin/petition.html

Χρειάζεται άραγε να σχολιάσω, ότι τέτοια άδικη καταδίκη δεν θα συνέβαινε σε μια χριστιανική χώρα;
Εσείς που ελέγχετε το blog χωρίς να γράφετε σχόλια, τουλάχιστον κάντε ένα κλικ να υπογράψετε για την Ναζανίν...

Πάνω σ' αυτές τις όμορφες ειδήσεις έγινε ο διάλογος που ακολουθεί. Οι θέσεις του φίλου συνομιλητή με πλάγια:

« Οι χριστιανικές χώρες έχουν κάνει μεγάλα βήματα προόδου στο ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πράγμα που κατά τη γνώμη μου οφείλεται αρχικά στα ανθρωπιστικά μηνύματα του χριστιανισμού (και ειδικά μετά και το κίνημα των Διαμαρτυρόμενων) και στη συνέχεια στην εγκαθίδρυση κοσμικών (secular) κρατών, στα οποία η εκκλησία (γενικότερα θρησκεία) διαχωρίστηκε από το κράτος (πολιτεία)».

Μιλάς προφανώς για τα ανθρώπινα δικαιώματα όπως τα εννοούμε σήμερα, που υπάρχουν ως όρος και έχει θεσμοθετηθεί με διάφορους νόμους η προστασία τους ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΜΑΣ ΣΥΜΦΕΡΕΙ να τα σεβαστούμε. Αυτό γιατί στις σύγχρονες κοινωνίες υπάρχει θεσμοθετημένη καταπάτηση των δικαιωμάτων εκεί που θεωρούμε ότι ΔΕΝ μας συμφέρει να τα σεβαστούμε. Όπως π.χ. όταν μια μητέρα κρίνει ότι της είναι πιο συμφέρον να σκοτώσει το έμβρυο που έχει στην κοιλιά της αντί να σεβαστεί το δικαίωμά του να γεννηθεί, και η πολιτεία της προσφέρει νομική κάλυψη για να το κάνει.
Όμως ο σεβασμός αυτών που σήμερα λέμε «ανθρώπινα δικαιώματα» στις χριστιανικές κοινωνίες υπάρχει πολύ πριν επινοηθεί ο όρος, στα πλαίσια της αγαπητικής συμπεριφοράς όπου δεν κάνεις στον άλλον αυτό που δεν θέλεις να κάνουν σ' εσένα. Δες Ματθ. ζ΄ 12 "Όλα όσα θέλετε, λοιπόν, να κάνουν σ' εσάς οι άνθρωποι, έτσι κι εσείς να κάνετε σ' αυτούς. γιατί αυτός είναι ο νόμος και οι προφήτες". Προσωπικά έχω εντυπωσιαστεί πολύ από τον τεράστιο σεβασμό προς το ανθρώπινο πρόσωπο που βλέπω στο «Πηδάλιο», το βιβλίο που περιέχει όλες τις αποφάσεις και κανόνες οικουμενικών συνόδων σχολιασμένες και από τον άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη. Ελπίζω να βρω το χρόνο, πρώτον να το διαβάσω όλο σύντομα (είναι τεράστιο κι εγώ δουλεύω σκληρά και δεν προλαβαίνω...) και δεύτερον να γράψω κάτι γι' αυτό.

«Πάντως ούτε τον τίτλο κατανοώ ούτε την αναφορά σε "παγανιστικές κοινωνίες", καθώς το Ισλάμ, ο Ινδουϊσμός και ο Βουδισμός δεν έχουν σχέση με τον παγανισμό (εκτός κι αν θεωρείς κάθε μη χριστιανό παγανιστή, πράγμα που φυσικά δεν ισχύει με τις καθιερωμένες ερμηνείες των λέξεων)».

Paganus, στα λατινικά, σημαίνει "ειδωλολάτρης". Άρα, Παγανισμός είναι, ουσιαστικά, η ειδωλολατρία. Ας δούμε πού εντοπίζεται στις τρεις θρησκείες που αναφέρεις:
Α) ο Αλλάχ του Ισλάμ κατά πολλούς μελετητές κατάγεται από τον αρχαίο θεό της Σελήνης. Δες εδώ http://www.jesusportal.org/magazine/19-6.htm
«Οι ρίζες του Ισλάμ έχουν ανιχνευθεί από τους λόγιους στην αρχαία θρησκεία γονιμότητας που λάτρευε τον θεό της σελήνης, και η οποία ήταν η κυρίαρχη θρησκεία της Αραβίας. Ο θεός της σελήνης λατρεύονταν με το να προσεύχονται στραμμένοι προς την Μέκκα μερικές φορές την ημέρα, κάνοντας ένα ετήσιο προσκυνηματικό ταξίδι στο Κάαμπα που ήταν ένας ναός του θεού της σελήνης, τρέχοντας γύρω από το Κάαμπα εφτά φορές, αγγίζοντας ένα είδωλο από μαύρη πέτρα που ήταν τοποθετημένο στον τοίχο του Κάαμπα, τρέχοντας μεταξύ δύο λόφων, κάνοντας ζωοθυσίες, μαζευόμενοι τις Παρασκευές για προσευχές, δίνοντας ελεημοσύνες στους φτωχούς κλπ. Αυτά ήταν τα ειδωλολατρικά έθιμα που εξασκούσαν οι Άραβες πολύ καιρό πριν γεννηθεί ο Μωάμεθ. Ποια θρησκεία σήμερα εφαρμόζει αυτά τα ειδωλολατρικά έθιμα του θεού της σελήνης; Το Ισλάμ! Αυτό εξηγεί γιατί το μισοφέγγαρο (η ημισέληνος) είναι το σύμβολο του Ισλάμ. Αυτό τοποθετείται στην κορυφή των τζαμιών και των μιναρέδων, και εμφανίζεται πάνω σε καπέλα, σημαίες, χαλιά, φυλακτά και ακόμη στα κοσμήματα. Κάθε φορά που βλέπετε το Μουσουλμανικό σύμβολο της ημισελήνου, βλέπετε το αρχαίο σύμβολο του θεού της σελήνης».
Β) Για τον Ινδουισμό με τις ΧΙΛΙΑΔΕΣ θεότητες δεν χρειάζεται νομίζω να εξηγήσω τίποτα. Είναι ειδωλολατρία με τα όλα της αυτή η θρησκεία.
Γ) Ο Βουδισμός έχει και αυτός πάρα πολλές θεότητες, που κληρονόμησε από τον Ινδουισμό. Ο Βούδας δεν δίδαξε ότι δεν υπάρχουν αυτοί οι θεοί, αλλά ότι υπόκεινται στο κάρμα όπως οι άνθρωποι και ότι ο Ίντρα και ο Μπράχμα ήρθαν κοντά του να τους διδάξει τα της φώτισης. Η κοινωνία του Θιβέτ είναι μια τυπικά ειδωλολατρική κοινωνία με μαντεία, επικλήσεις θεοτήτων κτλ., και οι εκ Νεπάλ ορμώμενοι ρίνποτσε και λοιποί, ανατολικοί και δυτικοί, διδάσκουν πώς να επικαλούμαστε τις θεότητες αυτές με μάντρα κτλ. Επίσης στην Ιαπωνία και άλλες περιοχές όπου υποτίθεται ότι κυριαρχεί η πιο «αθεϊστική» μορφή Βουδισμού, το Ζεν, οι θεότητες λατρεύονται και μάλιστα με μεγάλη σοβαρότητα. Πρόκειται λοιπόν καθαρά για ειδωλολατρικές, αλλιώς παγανιστικές κοινωνίες.

«Όταν τα χριστιανικά κράτη ήταν ΑΜΙΓΩΣ χριστιανικά (με την έννοια της θεοκρατίας, όπως π.χ. το Ιράν σήμερα) είχαμε κι εκεί άδικους φόνους γυναικών (ή εγκλήματα και διακρίσεις σε βάρος τους) στο όνομα του Χριστιανισμού».

Ποια είναι αυτά τα θεοκρατικά κράτη που λες, με την έννοια της θεοκρατίας, για να καταλάβω; Απ' ότι ξέρω τουλάχιστον στα Ορθόδοξα κράτη δεν συνέβαινε να εξασκούν την πολιτική εξουσία οι ιερείς - πράγμα που απαγορεύεται και από τους ιερούς κανόνες. Στην ανατολική ρωμαϊκή αυτοκρατορία, όπου οι γυναίκες απολάμβαναν πολλά προνόμια, ο αυτοκράτορας είχε μέχρι κάποια εποχή τον τίτλο Pontifex Maximus (Μέγιστος αρχιερεύς ή Ύπατος Ιεροφάντης) που κληρονόμησε από την παγανιστική Ρώμη, όμως ήταν καθαρά τυπικός. Όχι αρχιερέας, ούτε απλός ιερέας δεν ήταν. Το μόνο «χριστιανικό» θεοκρατικό κράτος είναι απ' όσο ξέρω το Βατικανό, αλλά εκεί δεν μπαίνουν γυναίκες ώστε να εγκληματίσει κανείς σε βάρος τους.
Επιπλέον, οι "άδικοι φόνοι γυναικών" που αναφέρεις, (θα είναι χρήσιμο να αναφέρεις ποιοι είναι), έγιναν επειδή τα θύματα ήταν γυναίκες, ή για κάποια άλλη ιδιότητα που είχαν, βάσει της οποίας φονεύονταν ΚΑΙ άντρες;

«Μπορείς π.χ. να ανατρέξεις στο κυνήγι των μαγισσών του μεσαίωνα...»

Αυτό είναι ένα επιχείρημα που χρησιμοποιείται συχνά, και πολύ κακώς γιατί είναι η μισή της μισής αλήθειας. Στον Μεσαίωνα δεν γινόταν κανένα αποκλειστικό «κυνήγι μαγισσών». Ασφαλώς υπήρχε κυνήγι «μαγισσών» και μαγισσών, παράλληλα όμως με κυνήγι μάγων και «μάγων», και βασικά υπήρχε κυνήγι «αιρετικών» ανεξαρτήτως του φύλου τους. Όποιος ταλαίπωρος, άντρας ή γυναίκα, δεν ήταν παπικός αλλά ορθόδοξος, και αργότερα προτεστάντης, ήταν στόχος της Ιεράς Εξέτασης και περνούσε τα πάνδεινα. Ακόμα και στην ιστορία με τις «μάγισσες του Σάλεμ» όπου φαίνεται να έχουμε αποκλειστικά «κυνήγι μαγισσών», πρόκειται για μια υπόθεση όπου έτυχε να κατηγορηθούν για μαγεία κυρίως άτομα του γυναικείου φύλου, και μάλιστα από άλλα άτομα του γυναικείου φύλου. Δεν έχουμε κάποια οργανωμένη προσπάθεια της κοινωνίας ΕΙΔΙΚΑ εναντίον των γυναικών. Αν είχαν κατηγορηθεί κυρίως άντρες, θα απαγχονίζονταν κυρίως άντρες.
Σκέψου πόσο θα σε ξένιζε αν υπήρχαν «μασκουλινιστές» (κατά το «φεμινίστριες») οι οποίοι θα έβγαιναν και θα χρησιμοποιούσαν ως επιχείρημα για τις «διακρίσεις κατά των αντρών» που αποδεικνύονται από το «κυνήγι μάγων». Πρόκειται για τη μισή της μισής αλήθειας, όπως είπα και πριν.
Και βέβαια δεν πρέπει να παραλείψουμε να αναφέρουμε ότι πάρα πολλές φορές ήταν γυναίκες αυτές που κατάγγελλαν άλλες γυναίκες για μαγεία, για λόγους που συχνά ήταν ποταποί και προσωπικοί (ζήλεια, φθόνος κτλ).

«... ή και στη σαφώς μειονεκτική θέση της γυναίκας στην πολιτική και την κοινωνία. Ειδικά το τελευταίο, βελτιώθηκε μόνο όπου το κράτος διαχωρίστηκε (μερικώς ή πλήρως) από την εκκλησία. Και σε "επίσημα" αθεϊστικά καθεστώτα (όπως στην πρώην ΕΣΣΔ π.χ.) δεν υπήρχαν νομικές ή άλλες διακρίσεις σε βάρος των γυναικών».

Υπήρχαν δηλαδή θεσμοθετημένες νομικές διακρίσεις σε βάρος γυναικών στις χριστιανικές χώρες; Με ενδιαφέρει πολύ αν το γνωρίζεις. Προσωπικά γνωρίζω ότι νόμοι που ήταν σε βάρος των γυναικών σε χριστιανικές κοινωνίες ΔΕΝ οφείλονται στη χριστιανική πίστη ούτε έχουν θεολογικό έρεισμα, αλλά προέρχονται από την παγανιστική κοινωνική οργάνωση που υπήρχε πριν έρθει ο Χριστιανισμός. Για παράδειγμα αναφέρω τον "σάλιο νόμο" που εφάρμοζαν τα φραγκικά φύλα, και απαγόρευε τη διαδοχή των γυναικών στο βασιλικό αξίωμα. Ο διάδοχος που θα βασίλευε έπρεπε να είναι άντρας, οπότε αν ο Χ βασιλιάς που πέθαινε είχε μόνο κόρες, αυτές θα παραμερίζονταν για να βασιλέψει π.χ. ο αδελφός ή ο ανηψιός του βασιλιά ή θα έπρεπε να παντρευτούν κάποιον άρρενα με βασιλικό αίμα τέλος πάντων. Αυτός ο νόμος, κατάλοιπό της παγανιστικής κοινωνικής οργάνωσης των Φράγκων, καταργήθηκε στην πράξη από την Χριστιανή βασίλισσα της Αγγλίας Ελισσάβετ. Στην ανατολική ρωμαϊκή αυτοκρατορία όπου η θέση των γυναικών είχε βελτιωθεί σημαντικά από τη χριστιανική νομοθεσία, οι αυτοκράτειρες κυβερνούσαν κανονικά, και μάλιστα στέφονταν ΠΡΙΝ παντρευτούν τον αυτοκράτορα.
Θα ήθελα να μου αναφέρεις άδικους νόμους κατά των γυναικών σε χριστιανικές κοινωνίες, αν γνωρίζεις. Εγώ γνωρίζω έναν σχετικά με την κηδεμονία των παιδιών. Το είχα διαβάσει κάπου στην «Αγάζηλο» (http://clubs.pathfinder.gr/agazilos/511138#Susan%20B.%20Anthony) Η Σούζαν Άντονυ ... αγωνίστηκε ιδιαίτερα κατά ενός νόμου του 19ου αιώνα που όριζε, εάν ο άντρας μιας γυναίκας πέθαινε όσο εκείνη ήταν έγκυος, να της πάρουν το παιδί μόλις γεννηθεί και να το δώσουν σε κάποιον κηδεμόνα που είχε ορίσει ο πατέρας". Η Σούζαν Άντονυ πάντως, που αγωνίστηκε κατά αυτού του νόμου όπως και κατά της δουλείας και υπέρ της ψήφου των γυναικών κτλ., δεν ήταν καθόλου άθεη, αλλά πιστή Κουακέρα.

«Θαρρώ λοιπόν πως οι γυναίκες μπορούν να "καλοπερνάνε" (κυριολεκτικά) μόνο σε κοινωνίες που τις σέβονται ως ισότιμους πολίτες. Και οι κοινωνίες αυτές είναι σχεδόν αποκλειστικά κοινωνίες στις οποίες η όποια θρησκεία παίζει μικρό έως μηδενικό ρόλο σε θέματα νόμων και κοινωνικής οργάνωσης».

Εκτός που δεν γνωρίζω καμιά κοινωνία όπου η θρησκεία των μελών να «παίζει μικρό έως μηδενικό ρόλο σε θέματα νόμων και κοινωνικής οργάνωσης», εδώ θέλω να κάνω μια συνάρτηση με το άλλο σημείο σου, αυτό:

«Για την Ινδία δε γνωρίζω πολλά, αλλά νομίζω πως τουλάχιστον μέχρι πριν μερικές δεκαετίες, συντηρούσαν ακόμα το "έθιμο" να καίνε τη σύζυγο ενός μαχαραγιά που πέθανε, μαζί με αυτόν - ζωντανή!»

Μακάρι να ήταν έτσι, αλλά τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα. Το «σάτι» (Sati, Su-thi, suttee) προβλέπεται από τις Ιερές Γραφές των Ινδών, σύμφωνα με τις οποίες όσες το κάνουν θα αμειφθούν στην άλλη ζωή, και εφαρμόζεται και στις χαμηλότερες τάξεις, όχι μόνο στους μαχαραγιάδες. Η συμπεριφορά του κοινωνικού περίγυρου αναγκάζει τις χήρες να πάνε να καούν από μόνες τους στην πυρά του συζύγου (αν δεν το κάνουν χάνουν τα δικαιώματά τους, η οικογένεια δεν είναι υποχρεωμένη να τις συντηρεί, και αντιμετωπίζονται σαν σκουπίδια). Γύρω υπάρχουν μουσικοί που παίζουν δυνατά για να μην ακούγονται οι κραυγές της χήρας, και οι βραχμάνοι περιμένουν να καεί τελείως το σώμα της για να πάρουν μέσα από τις στάχτες τα κοσμήματά της. Σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και ουσίες για να είναι η χήρα μισομαστουρωμένη. Μόνο που τώρα οι θάνατοι αυτοί βαφτίζονται «αυτοκτονίες οικεία βουλήσει» γιατί ο νόμος τιμωρεί αυτούς που εξαναγκάζουν ή προτρέπουν τις χήρες να ακολουθήσουν το έθιμο αυτό. Έτσι, όταν επεμβαίνει η αστυνομία, οι παριστάμενοι που παρακολουθούσαν και συχνά παρότρυναν τη χήρα να μπει στη φωτιά, ισχυρίζονται ότι δεν ξέρουν τίποτα, ότι πέρασαν τυχαία και δεν κατάλαβαν τι γίνεται, ότι η γυναίκα όρμησε στις φλόγες ξαφνικά από μόνη της και δεν πρόλαβαν να τη σταματήσουν κτλ. ενώ και η ίδια η αστυνομία συχνά φτάνει πολύ αργά παρότι έχει ειδοποιηθεί από νωρίς. Να επανέλθω λοιπόν στο σχόλιό σου για «κοινωνίες ... στις οποίες η όποια θρησκεία παίζει μικρό έως μηδενικό ρόλο σε θέματα νόμων και κοινωνικής οργάνωσης»: το έθιμο σάτι κηρύχτηκε παράνομο από τους Άγγλους. Το «σάτι» δεν έθιγε την κυριαρχία των Άγγλων ούτε μείωνε τα κέρδη που αποκόμιζαν από την εκμετάλλευση της Ινδίας. Έθιγε όμως το χριστιανικό τους φρόνημα. Παρά το ότι οι Άγγλοι δεν ακολουθούν πιστά τον Χριστιανισμό (αφού αυτός δεν δέχεται το ρατσισμό των λόρδων και λοιπών «ευγενών» κτλ.), κάποια πολύ βασικά πράγματα σε επίπεδο κοινωνίας τα σέβονται, ευτυχώς... οπότε επανερχόμαστε στο ποια πίστη διαποτίζει το πνευματικό/ιδεολογικό υπόβαθρο μιας κοινωνίας, γιατί αυτή καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τους νόμους και την κοινωνική οργάνωση, και δεν χρειάζεται να έχουμε «θεοκρατία» για να γίνει αυτό.

«Πάντως ακόμα και πολίτες αυτών των έστω και κατ' όνομα "χριστιανικών" κρατών, εκμεταλλεύονται συχνά γυναίκες, κυρίως από άλλες χώρες, χριστιανικές και μη (π.χ. σεξοτουρισμός, παιδοφιλία, εκπόρνευση γυναικών από χώρες της Βαλκανικής και του πρώην Ανατολικού μπλοκ κλπ)».

Πολύ σωστό αυτό με τους πολίτες των «κατ' όνομα χριστιανικών κρατών». Οι πραγματικοί Χριστιανοί, σε όποιο κράτος και να είναι πολίτες, δεν επιδίδονται σε εκμετάλλευση εκπορνευόμενων γυναικών ή παιδοφιλία και σεξοτουρισμό. Όταν σε κάποια κοινωνία ανθούν εντυπωσιακά τέτοια φαινόμενα, είναι δείγμα του ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων έχει απομακρυνθεί από τη χριστιανική πίστη.

«Για να λέμε λοιπόν και τα σωστά, η βελτίωση των ανθρώπινων δικαιωμάτων (όπως και πολλών άλλων) επιτεύχθηκε σε κοινωνίες που στην συντριπτική τους πλειονότητα ήταν προηγουμένως ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΕΣ (υπάρχει και η "εξαίρεση" του Ισραήλ). Τα ισλαμικά κράτη καθυστέρησαν πολύ να ενσωματώσουν νόμους υπέρ της ισότητας των φύλων (η Τουρκία αποτελεί το πιο καλό παράδειγμα αστικού μουσουλμανικού κράτους), ενώ τα περισσότερα επιφυλάσσουν ακόμα και στον 21ο αιώνα απίστευτα υποτιμητική στάση απέναντί της (μερικές φορές τα ζώα περνούν ΠΟΛΥ καλύτερα)».

Το παράδειγμα της Τουρκίας που αναφέρεις, επιβεβαιώνει μάλλον αυτό που πιστεύω εγώ: ότι δηλαδή ο νόμος δεν έχει καμιά αξία αν οι άνθρωποι λόγω των πιστεύω τους δεν τον εφαρμόζουν. Οι καθημερινές διακρίσεις κατά των γυναικών είναι ένα θλιβερό γεγονός στην Τουρκία. Ειδικά αυτή η ιστορία με τους αδελφούς που εκτελούν τις αδελφές τους επειδή «έχασαν την αγνότητά τους» είναι το κάτι άλλο. Άρα και πάλι γυρνάμε στο τι είδους αντιλήψεις διαποτίζουν τα μέλη μιας κοινωνίας... κι εδώ φυσικά οι χριστιανικές κοινωνίες υπερτερούν.